Ortodonti Nedir?

Ortodonti; dişlerin ve çenelerin konumunu, birbirleriyle ilişkisini ve kapanış düzenini değerlendiren diş hekimliği alanıdır. Çapraşıklık, dişler arasındaki boşluklar, alt ve üst dişlerin uyumsuz kapanması veya dişlerin önde ya da geride konumlanması gibi durumlar ortodontik değerlendirme kapsamında ele alınabilir.

Türk Ortodonti Derneği, ortodontik değerlendirmeyi yalnızca estetik görünümle sınırlı bir süreç olarak ele almamakta; dişlerin ve çenelerin birbirleriyle olan ilişkilerinin değerlendirilmesini de ortodontinin temel alanları arasında göstermektedir. NHS de ortodontik tedavinin; çapraşık, öne doğru konumlanmış veya sıkışık dişlerin düzeltilmesi ve kapanış problemlerinin değerlendirilmesi amacıyla uygulanabileceğini belirtmektedir.

Ortodontik Değerlendirme Hangi Durumlarda Yapılır?

Dişlerde çapraşıklık, aralıklar, kapanış bozuklukları veya çene ilişkilerinde uyumsuzluk bulunması durumunda ortodontik değerlendirme yapılabilir. Ancak ortodontik tedavi ihtiyacı yalnızca dişlerin dış görünüşüne bakılarak belirlenmez.

Değerlendirme sırasında dişlerin mevcut konumu, kapanış ilişkisi, çene yapıları, yaş, ağız ve diş sağlığı ile büyüme ve gelişim durumu birlikte ele alınabilir. NHS, ortodontik tedavinin ilk aşamasında dişlerin mevcut pozisyonunun ve zaman içerisinde nasıl değişebileceğinin değerlendirilmesini; gerekli görülen durumlarda röntgen, fotoğraf ve benzeri tanısal kayıtların kullanılabileceğini belirtmektedir.

Her hastanın diş ve çene yapısı farklı olduğu için kullanılabilecek ortodontik yöntemler ve tedavi planı da kişiye göre değişebilir.

Çocuklarda Ortodontik Değerlendirme

Çocukluk döneminde süt dişlerinin yerini daimi dişlerin almaya başlaması ve çene gelişiminin devam etmesi nedeniyle ortodontik değerlendirme farklı bir önem taşır.

Türk Ortodonti Derneği, Amerikan Ortodontistler Birliği’nin çocukların 7 yaşını geçmeden ortodontik kontrolden geçirilmesi yönündeki tavsiyesine dikkat çekmektedir. Bu dönemde çocukların ağızlarında hem süt hem de daimi dişler bulunabileceği için dişlerin sürme düzeni, kapanış ilişkisi ve çene gelişimi değerlendirilebilir.

American Association of Orthodontists (AAO) da çocukların ilk ortodontik kontrollerinin en geç yaklaşık 7 yaşında yapılmasını önermektedir. Bununla birlikte, 7 yaşında ortodontik değerlendirme yapılması her çocukta hemen tedavi başlanacağı anlamına gelmez. Değerlendirme sonucunda bazı çocuklarda yalnızca büyüme ve diş gelişiminin belirli aralıklarla takip edilmesi yeterli görülebilir.

Türk Ortodonti Derneği de erken değerlendirmenin, gelişmekte olan bazı ortodontik problemlerin daha erken fark edilmesine yardımcı olabileceğini belirtmektedir.

Ortodontide Hangi Yöntemler Kullanılabilir?

Ortodontik tedavide kullanılabilecek yöntemler hastanın ihtiyaçlarına ve klinik değerlendirmeye göre değişebilir.

Sabit ortodontik sistemlerde dişlerin üzerine yerleştirilen braketler ve teller kullanılır. Şeffaf plak sistemleri ise dişlerin üzerine yerleşen ve çıkarılabilen plaklardan oluşur. Hareketli veya fonksiyonel apareyler de belirli diş hareketlerinin veya büyüme-gelişim dönemindeki bazı ortodontik durumların değerlendirilmesinde kullanılabilir.

NHS, ortodontik tedavide sabit braketler, hareketli apareyler ve fonksiyonel apareyler gibi farklı sistemlerin kullanılabildiğini; hangi yöntemin uygun olduğunun mevcut ortodontik probleme göre belirlendiğini açıklamaktadır.

Tedavi yönteminin seçimi yalnızca hastanın tercihine göre yapılmaz. Dişlerin konumu, kapanış ilişkisi, çene yapıları, yaş, büyüme-gelişim durumu, ağız hijyeni ve tedavi hedefleri gibi faktörlerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Ortodontik Tedavi Her Yaşta Yapılabilir mi?

Ortodontik değerlendirme yalnızca çocukluk ve ergenlik dönemine özgü değildir. Yetişkin hastalarda da diş ve diş eti sağlığının uygun olması durumunda ortodontik tedavi seçenekleri değerlendirilebilir.

Tedavinin yöntemi ve kapsamı kişinin mevcut diş yapısına, kapanış ilişkisine ve klinik ihtiyaçlarına göre belirlenir. Bu nedenle ortodontik tedavi planı kişiye özel olarak hazırlanır.

Lotus Dental Kuşadası’nda ortodonti hakkında daha ayrıntılı bilgi edinmek için Şeffaf Plaklarla Ortodonti, Ortodontik Diş Teli ve Braketler ve Ortodontik Hareketli Apareyler içeriklerini inceleyebilirsiniz.
‍

Kaynaklar

Türk Ortodonti Derneği — Hastalar İçin / Merak Ettikleriniz
https://tod.org.tr/hastalar-icin/‍

Türk Ortodonti Derneği — Çocuklar İlk Defa Ne Zaman Ortodontik Kontrolden Geçmelidir?
https://tod.org.tr/cocuklar-ilk-defa-ne-zaman-ortodontik-kontrolden-gecmelidir/

American Association of Orthodontists — Child Orthodontics
https://aaoinfo.org/child-orthodontics/

American Association of Orthodontists — Orthodontic FAQs
https://aaoinfo.org/resources/faqs/page/16/

NHS — Orthodontics
https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/orthodontics/

NHS — Orthodontic Treatments
https://www.nhs.uk/tests-and-treatments/orthodontics/treatments/

‍